Voor Home klik op het Vino Amore logo! info@vinoamore.nl

Vino Amore

Wijnreis Pfalz wijnprofessionals proefgroep “Rechteroever” 26 – 29 maart 2022

Inhoud verberg
1 Wijnreis Pfalz “Rechteroever” 26 – 29 maart 2022

Wijnreis Pfalz “Rechteroever” 26 – 29 maart 2022

Na 2 succesvolle wijnreizen in 2018 en 2019 gaan we dit keer naar de Pfalz! Wil je nog eens terugkijken op onze vorige wijnreizen? Dat kan!

Wijnreis Pfalz – De Pfalz in een notendop

Geografische ligging

Zuidelijk van Worms tot aan de Franse grens en van de hellingen van het Pfälzerwald tot aan de Rijnvlakte. Veel zonnedagen; gemiddelde temperatuur is 11 graden. Bontzandsteen, kalkhoudende leem en klei, mergel en keuper, hier en daar mosselkalk; geïsoleerde graniet-, porfier- en leisteeneilandjes. Aanplant: Circa 24.000 hectare, 2 Bereiche, 25 Großlagen, 323 individuele Einzellagen. Druivenrassen: Riesling, Müller-Thurgau, Kerner, Silvaner, Weissburgunder, Grauburgunder, Dornfelder, Portugieser, Spätburgunder. De Pfalz is 85 kilometer wijngenot!

De Pfalz kent nogal wat superlatieven. Het heeft bijvoorbeeld het grootste wijnfeest ter wereld in Bad Dürkheim, evenals de eerste en bekendste wijnroute van Duitsland, de Deutsche Weinstraße.
Over een lengte van 85 kilometer verbindt die wijnroute 130 wijndorpen tussen Bockenheim en Schweigen aan de grens met de Elzas. De Pfalz zelf is met ruim 24.000 hectare wijngaard het op één na grootste Duitse wijnbouwgebied. Het is onderverdeeld in de Bereiche Mittelhaardt-Deutsche Weinstraße en Südliche Weinstraße.
In het door het Pfälzerwald begrensde en beschutte gebied ligt de nadruk op klassieke druivenrassen, met voorop de Riesling. De koning van de witte wijnen is in de Pfalz de onbetwiste nummer 1 met een aanplant van ruim 5.000 hectare. Daarnaast zijn Weiß- en Grauburgunder sterk in opkomst. Verder behoren o.a. Silvaner, Müller-Thurgau, Scheurebe, Gewürztraminer, Kerner en Morio-Muskat tot het veelzijdige witte wijnaanbod van de Pfalz.
Rode wijnen worden steeds belangrijker. Zo zijn er tintelfrisse Rosa’s van Portugieser en fruitige van Spätburgunder. Een typisch succesverhaal voor de Pfalz is de donkere Dornfelder met zijn zuidelijke trekje, een wijn die sinds enige tijd furore maakt. Iets vergelijkbaars geldt voor de steeds vaker aangeplante kruising Regent. Ondertussen produceert 40 procent van de wijngaarden tussen Haardt en Rijn rode wijn. De Pfalz is daarmee het grootste Duitse gebied voor rode wijnen.
Dat men in de Pfalz bijzonder graag en veel feest viert, is bekend. Het seizoen van de wijnfeesten begint met het Mandelblütenfest (Amandelbloeifeest) in Neustadt-Gimmeldingen en eindigt pas wanneer Sint Martinus in november tijdens het Martinus-Weinfest in het naar hem genoemde dorp zijn mantel deelt. Bij zo veel wijnfeesten raak je als bezoeker makkelijk het overzicht kwijt. Daarom een aanbeveling: de Erlebnistag Deutsche Weinstraße, altijd in het laatste weekeinde van augustus. De wijnroute is dan autovrij en biedt 85 kilometer lang ontspanning en genoegen. Overal is te merken dat de Pfalz en de Elzas buren zijn, zeker wat betreft de voorliefde voor lekker eten. Langs de Deutsche Weinstraße hebben zich intussen sterrenkoks gevestigd die succesvol met de regionale keuken experimenteren en een bezoek meer dan waard zijn.
De Pfalz heeft ook heel veel bezienswaardigheden in huis. Een bezoek aan Bad Dürkheim, Neustadt en Landau is een must, evenals aan pittoreske wijndorpen als St. Martin, Rhodt en Gleiszellen. Burchten en burchtruïnes lokken bij Freinsheim, Deidesheim en Annweiler am Trifels, terwijl ook het afgelegen maar betoverende Zellertal een omweg waard is. Wie bij Eschbach naar de Madenburg klimt, een van de mooiste burchtruïnes in het land, en vervolgens naar beneden richting Rijnvlakte kijk, ziet intens groene rijkdom zo ver het oog reikt.
De ca 24.000 ha aan wijngaarden lopen in een strook van ca 80 km van noord naar zuid. De Mittelhaardt vormt het “Filetstück”, zoals de Duitsers het mooiste deel betitelen. Deidesheim kan als epicentrum worden beschouwd.
We hebben daarom Hotel & Café Ritter Von Böhl in Deidesheim als uitvalsbasis genomen.

Wijnreis Pfalz

Druivenrassen

De Pfalz heeft een enorme verscheidenheid aan druivenrassen en daarmee aan wijnen. Voor wit (ca 60 %) vinden we naast de onvermijdelijke riesling, weissburgunder en grauburgunder ook chardonnay, scheurebe, gewürztraminer, muskateller, sauvignon blanc, silvaner, viognier, auxerrois, Müller-Thurgau en dan zijn we nog lang niet volledig. Voor de rode (ca 40 %) natuurlijk de spätburgunder en dornfelder, maar ook portugieser, Sankt Laurent, cabernet sauvignon, merlot, blaufränkisch en syrah. De beste wijngaarden liggen op de oostelijke hellingen van de Haardt en Pfälzer Wald, op bodems van zandsteen en vulkanisch gesteente met daarop vaak een toplaag van löss, leem en zand.

Klimaat

De Pfalz heeft een ideaal klimaat voor wijnbouw, ook voor veeleisende, met name warmte minnende internationale rassen. Het ligt in de regen- en windschaduw van de Haardt en het Pfälzer Wald, met zeer weinig neerslag. De Pfalz is het droogste gebied van Duitsland. Het langjarig gemiddelde ligt op minder dan 500 liter/m². De zon schijnt er vaker en langer dan elders in Duitsland met bijna 2000 uren zonneschijn. En de temperaturen zijn mild te noemen. Na de wijnregio Baden is het de warmste regio.

Bodem en Terroir

De bodems en het terroir verschillen van noord naar zuid. Ten noorden van Bad Dürkheim worden de hellingen glooiender. Meer naar het zuiden worden de wijngaarden beschut door het Haardt gebergte en het Pfälzer Wald. De beste wijngaarden liggen vaak op het zuidoosten. Bodems zijn zeer gevarieerd en bestaan uit zandsteen en vulkanisch gesteente, maar ook kalksteen, leisteen en zand. De geologie van de Pfalz wordt voornamelijk gekenmerkt door lagen rode zandsteen en, in mindere mate, Zechstein. De overheersende rotsen van Buntsandstein en Zechstein bepalen de oppervlaktevorm van het Pfalzer woud en daarmee de natuurlijke grenzen. Hun verspreidingsgebied strekt zich niet alleen uit tot het Pfalzer woud, maar ook tot de noordelijke en centrale Vogezen.

De ‘Winzer’ die wij gaan bezoeken

Restaurant Weinreich in Freinsheim, donderdagmiddag lunch

We werden vriendelijk en welkom ontvangen. De lunch was eenvoudig maar zeer lekker en het eerste goede glaasje Pfalz-wijn, hebben we hier genuttigd. Welkom, goed eten en heerlijke wijn; als dit een voorteken was voor de rest van de reis, dan beloofde het heel goed te worden. Het voorteken kwam uit. De vriendelijke mensen in de Pfalz hebben we als uiterst relaxed ervaren, ze gaven ons een groot gevoel van welkom, de restaurants waren stuk voor stuk van lunch tot en met diner goed en de wijnboeren maken echt bijzonder lekkere wijnen. Ze zijn niet te beroerd om zomaar 12 – 16 wijnen te laten proeven.  Door deze uitgebreide ontvangsten met de vele wijnen, kwam ons schema eigenlijk alle drie dagen ernstig onder druk te staan. Meteen na het eerste bezoek de eerste dag en na het eerste bezoek van elke ochtend kwamen we overal te laat. Maar dit was na een telefoontje van Ben Damhuis, onze reisleider, nergens een probleem.

Weingut Knipser (donderdagmiddag 13.50 uur)

Knipser is sinds 1876 als familiebedrijf gevestigd in Laumersheim. De wijngaarden liggen in Laumersheim, Großkarlbach en Dirmstein met een totale oppervlakte van 75 hectare. Knipser is sinds 1993 lid van de “VDP – De Prädikatsweingüter” en stichtend lid van het Duitse Barriqueforum. Ze zijn meervoudig winnaar van de Duitse Rode Wijn Prijs van “VINUM” magazine evenals Wijnmaker van het Jaar 1996 voor het tijdschrift “The Gourmet” en Wijnmaker van het Jaar 2009 voor “Gault Millau” Wine Guide. Bodems: gevarieerd; löss en kalkmergel bovenlaag van 20 cm tot enkele meters boven op kalksteen, zand en kiezel.

Wijngaarden

• Groβkarlbacher Osterberg
• Laumersheimer Kapellenberg
• Groβkarlbacher Burgweg  Spätburgunder GG
• Laumersheimer Kirschgarten Spätburgunder en Weissburgunder GG
• Laumersheimer Steinbuckel  Riesling GG
• Dirnsteiner Mandelpfad  Spätburgunder GG

Druivenrassen

Rode wijnen: Spätburgunder, St. Laurent, Cabernet Sauvignon, Cabernet Franc, Merlot, Dornfelder, Syrah en Lemberger. Witte wijnen: Riesling, Chardonnay, Grauburgunder, Weißburgunder, Gelber Orleans, Sauvignon blanc, Sylvaner, Gewürztraminer en Sauvignon Gris. Koop tip uit wijngids „50 Deutsche Weine die Sie kennen sollten“ / Gault Millau: Riesling Halbstück – Grauburgunder – Laumersheimer Kapellenberg Riesling Dornfelder *** trocken – Spätburgunder Kalkmergel – Laumersheimer Kirschgarten Spätburgunder – de GG’s – Syrah (96 punten).

Mooie, moderne en sfeervolle entourage en hartelijk ontvangen! Deze heer was te verkouden om de proeverij te doen en heeft ons overgedragen aan zijn eerste medewerker; een dame met veel verstand van wijn. Gutswein Sauvignon Blanc 2021: Intense neus, tropisch fruit, lange afdronk. Top! Grosse Lage Halbstück Riesling Trocken 2016: zeer rijp, typische kiezelsmaak, mooi geïntegreerd hout van 600 liter vat. Grosse Lage Chardonnay 2015: Vol, elegant, boterig, tropisch fruit, fijn hout van barrique. Doorstaat menige vergelijking met een mooie Côtes de Beaune. Grosse Lage: GG Mandelpfad Spätburgunder 2017: Zeer mooi. We kochten diverse gevarieerde dozen per persoon. De toon was gezet!

Weingut Koehler-Ruprecht (donderdagmiddag 15.30 uur)

Wijngaarden – 10,5 hectare
De kalkrijke gronden waarop onze wijngaarden in Kallstadt groeien, vormen ons kapitaal en onze kwaliteit. Afgeschermd door het Pfälzerwald en de oude kalksteengroeven gedijen onze beste Rieslings op duizenden jaren oude kalkmergel, dat in de verschillende bodemstructuren van zand, löss, klei en grind is doorgedrongen. De wijnen uit deze omgeving kenmerken zich door een mooie harmonie tussen elegantie en volheid. Daarenboven zijn ze bijzonder rijk aan extracten en mineralen. De kalkstenen bodem zorgt voor uitstekende omstandigheden voor de volle, rijpe en harmonieuze wijnen.

Kallstadter Saumagen

De wijngaard “Kallstadter Saumagen” bestaat als sinds 1810/36. Ze ligt aan de westelijke rand van het dorp en wordt beschouwd als de beste locatie van Kallstadt, zelfs als één van de beste locaties in Duitsland. In Saumagen vindt men vooral kalkzandsteen, waaraan de Rieslingwijnen hun typische mineraliteit te danken hebben.

Kallstadter Annaberg

De Kallstadter Annaberg is de jongste wijngaard. Ongeveer 120 jaar geleden noemde een wijngaardeigenaar zijn landgoed naar zijn vrouw. Later werd dit de naam van deze wijngaard. Ze is gelegen aan de rand van het bos en wordt gekenmerkt door een grote hoeveelheid zandsteen. In het westelijke deel van deze locatie vindt men een krijtondergrond, hier groeit Chardonnay.

Kallstadter Steinacker

Ten oosten van de wijnroute bevindt zich de Kallstadter Steinacker. Zoals de naam al doet vermoeden, een door kalk en zandsteen gekenmerkte wijngaard, waar we Riesling en Scheurebe verbouwen.
Kallstadter Kreidkeller
Tussen Saumagen en Annaberg bevindt zich de Kallstadter Kreidkeller. De naam verwijst naar de kalkhoudende bodem van de wijngaard.

Druivenrassen volgens Koehler-Ruprecht

De volgende rassen worden in onze wijnmakerij verwerkt.

Riesling

Riesling wordt wereldwijd beschouwd als één van de beste en meest belangrijke witte druif. De Riesling heeft de mogelijkheid om het karakter van de onderscheidende omstandigheden goed tot uitdrukking te brengen.

Pinot Blanc (Weiβer Burgunder)

Deze witte druif is al bekend vanaf de 14e eeuw en wordt bijna uitsluitend geteeld in Duitsland en de Elzas (Pinot Blanc).

Chardonnay

De Chardonnay is net als de Riesling een zeer hoogwaardig wit druivenras. Wijn van deze druif wordt vooral gekenmerkt door zijn bijzonder volle smaak.

Muskaat

De Muskaat kent één van de oudste wijnculturen, dat is dan ook de reden waarom er een groot aantal variaties zijn. De kleur van de bessen varieert sterk – van lichtgroen tot goudgeel, van roze tot zwart.

Gewürztraminer

Gewürztraminer is een wit druivenras met roodgekleurde bessen. De zuurarme Gewürztraminer kenmerkt zich door de intensieve rozen- en kruidenaroma’s. Net als de Muskaat is ook de Gewürztraminer één van de oudste druivenrassen ter wereld.

Scheurebe

De Scheurebe is een wit druivenras en behoort tot één van de meest succesvolle nieuwe Duitse rassen. Het is een kruising tussen Riesling en Silvaner en werd vanaf het begin onder andere in Kallstadter Annaberg geteeld. De wijnen van de Scheurebe worden vaak gebruikt voor de productie van zoete of dessertwijnen.

Pinot Noir (Spätburgunder)

De Pinot Noir is een belangrijke en kwalitatief zeer hoogwaardig druivenras voor rode wijn. Deze druif geniet een enorme waardering en is zo populair, dat ze in de hogere contreien van de wijnwereld is gestegen en als edele druifsoort wordt aangeduid.

Pinot Gris (Grauburgunder)

De Grauburgunder is een witte wijn druif, hoewel de schil van de vrucht roodachtig tot rood gekleurd is. De Grauburgunder is een mutatie van de Pinot Noir (Spätburgunder) uit de diverse Burgunder families. De Grauburgunder levert een zuurarme, maar volle en extractrijke witte wijn op. Koop Typ uit wijngids „50 Deutsche Weine die Sie kennen sollten“ / Gault Millau / Falstaff. Kallstadter Saumagen Riesling Spätlese / Auslese Trocken »R« – Chardonnay spätlese trocken.

Zo fraai, netjes, ordelijk en modern het bij Knipser was, zo rommelig en oubollig, of is het joie de vivre, was het bij Koehler – Ruprecht. De vriendelijkheid en de kwaliteit van de wijnen waren er echter niet minder om. Omdat we wat later waren droeg de joviale baas ons over aan een jonge Japanse medewerker, met de naam Suzuki. Suzuki was afgestudeerd aan de Universität in Geisenheim. De baas nam afscheid van ons met: “Viel Spass mit dem Autohändler!”. Het werd een gezellige boel. In elk hoekje van het domein waar we kwamen, stonden wel losse flessen en dozen. Ook uit het buitenland. Veel wijnen (en lege flessen) uit Bourgogne en Bordeaux in het proeflokaal. Suzuki gaf aan dat ze erg hielden van proeven. We hebben een hele rits Riesling Spätlese en Auslese Trocken geproefd. Dat gaf een extra dimensie aan de Riesling zoals de meesten van ons kennen. Kallstadter Saumagen Riesling Auslese Trocken 2017: Zeer fraai. De €34,00 meer dan waard.

Donderdagavond Restaurant Turm Stub in Deidesheim

Na ingecheckt te hebben bij Ritter von Bohl, liepen we naar dit restaurant. Het was een tip van Frans. Gezellige en vriendelijke plek met traditionele gerechten uit de Pfalz, zoals Saumagen en Fleischtaschen. Een goed begin!

Weingut Theo Minges (vrijdagochtend 9.30 uur)

Het statige wijngoed in Flemlingen was tot aan de 16e eeuw in het bezit van de Graf von der Leyen. Sinds meer dan 6 generaties beheert de familie Minges het wijngoed dat 25 ha aan wijngaarden heeft. De jaarproductie is ca 180.000 flessen. Sinds 2008 lid van de VDP.

Minges en hun dinges

“De inspirerende passie en liefde voor de wijnbouw zit al generaties in ons hart”. Juni 1977, op twintigjarige leeftijd, rondde Theo Minges met succes zijn masterexamen wijnboer af en nam kort daarna het familiebedrijf over. Sindsdien werkt hij, ondersteund door zijn vrouw Martina Minges, met uitgebreide kennis en handen en hart aan de kwaliteit van hun wijnen. Vandaag delen ze deze bijzondere passie voor wijn met hun twee volwassen dochters Regine en Julia. Vol toewijding treedt Regine Minges in de voetsporen van haar ouders en nu, na het afronden van haar professionele opleiding tot wijnmaker en het studeren van wijnbouw/oenologie in Geisenheim, is ze volledig betrokken bij de wijnmakerij.

In de goede samenwerking tussen Theo en Martina Minges met hun dochter Regine komen traditie en innovatie in perfecte harmonie samen. Traditie is van onschatbare waarde in de steeds snellere, hightech wereld. Het historische en wijnbouwgebied Flemlingen werd voor het eerst genoemd in een document in 767 in de “Lorsch Codex”. De oorspronkelijke vorm van de naam Minges is gedocumenteerd in de regio sinds de 13e eeuw, en de afstamming ervan leidt naar de familie. Tot de 16e eeuw was het huidige familiebezit in het bezit van de graven von der Leyen, van wie onder meer de Zehntkeller afkomstig is, die tot op de dag van vandaag bewaard is gebleven. Er zijn aanwijzingen dat in de familie al meer dan acht generaties wijnbouw wordt beoefend. Rond 1847, dus zes generaties geleden, verhuisde Johannes Minges, zoon van wijnmaker Valentin Minges, van het stadscentrum naar het huidige pand.

Het gevoel voor het fijngevoelige werk met de wijnstokken en het gevoel en inlevingsvermogen voor hun behoeften is decennialang als een goed familierecept doorgegeven en verfijnd met steeds nieuwe ideeën en impulsen, zonder ooit de oorsprong te verliezen. Zon, wind en regen, de verschillende eisen van de wijnstokken door verschillende grondsoorten en druivenrassen – alles is onderhevig aan de wetten van de natuur. De meest uiteenlopende natuurlijke invloeden hebben uiteenlopende, altijd nieuwe en soms onvoorspelbare effecten op het leven van de wijnstok, waardoor het onmogelijk is om volgens een “one-size-fits-all recept” te werken. De sleutel tot de kwaliteit van de wijn ligt dus in het werken met de natuur, zich ermee verbinden, veel tijd in de wijngaard doorbrengen en naar de wijnstokken “luisteren”. Sommigen vinden deze empathische houding misschien overdreven, maar de resultaten spreken voor zich. Wijnen worden gemaakt van vrolijk gloeiende druiven, die in de kelder rijpen met veel rust en gevoeligheid voor zelfbewuste en expressieve wijnen. Maak stenen! Noem ons gek – maar we houden nog steeds van wat we doen. Wie kan dat vandaag zeggen? Vrijelijk gebaseerd op het motto van Eugène Delacroix (1798-1863), Franse schilder “We werken niet alleen om iets te produceren, maar ook om tijd een waarde te geven.” We zijn door en door gepassioneerde wijnbouwers. Bij ons gaat alles hand in hand en moet iedereen op alle vlakken een handje helpen. We houden van wat we doen en hebben het geluk een gezin en een geweldig team te hebben dat gewoon van wijn houdt – dat verrijkt en inspireert.

Druivenrassen

35 % riesling, 20 % weissburgunder en grauburgunder, 12 % spätburgunder, 8 % scheurebe en 25 % overige rassen. Top wijngaarden: Gleisweiler Hölle: Rode zandsteen, kalksteen, Burrweiler Schloßgarten: Leem, kalksteen, Weyhrer Michelsberg: Leisteen, Flemlinger Vogelsprung: Leem. Koop tip uit wijngids „50 Deutsche Weine die Sie kennen sollten“ / Gault Millau / Falstaff / Eichelmann
Gleisweiler Hölle Riesling GG – Burrweiler Schäwer Riesling GG – Gewürztraminer Edition Rosenduft – Chardonnay kalkmergel – Böchingen Rosenkranz Weissburgunder GG – Scheurebe (is sauv blanc achtig maar guller en mooier!) – Rieslaner spätlese – Gelber muskateller brut nature – Goldmuskateller – Merlot – Cuvée Eva – Spätburgunder »ZE« Auslese trocken.

We werden ontvangen door moeder Minges. Theo Minges zagen we bij het afscheid. We konden buiten plaats nemen op het terras in de ochtendzon, met kwekkende ganzen achter ons. Alle witte wijnen waren loepzuiver, prachtig fris en zeer elegant. Wat een hoge kwaliteit! Gutswein Riesling Aura Trocken 2020: Prachtige terraswijn, fris en in balans. Diverse Terroir-wijnen van verschillende bodems geproefd. Allemaal super. GG Böchinger Rosenkranz Weissburgunder Trocken: geconcentreerd, mooi fruit, in balans. Gutswein Grauburgunder Trocken: eenvoud gepaard met enorme zuiverheid. Plezier om te drinken. Grauburgunder Trocken TM: mooie concentratie en kruidig. Prachtig. De Spätburgunder GG Rosenkranz Zinkelerde 2018 was top. De gehele proeverij in Salto glazen. Mooi hoor. Na afloop bij het inladen van de vele witte wijnen in onze auto’s kwam heer Theo naar ons toe en overhandigde ons als dank een magnum Riesling. Super aardig. Die fles bewaren we voor een gelegenheid om met de gehele proefgroep te drinken!

Restaurant Stichel Fritz in Schweigen – Rechtenbach

Door de vele wijnen bij Minges iets te laat gearriveerd. Lunch bestond uit koude tapas. Glaasje wijn, kopje koffie na. Heerlijk.

Weingut Friedrich Becker (vrijdagmiddag 13.30 uur)

Typisch voor het zuiden van de Pfalz waren landelijke gemengde boerderijen, waar onder meer altijd wijn werd verbouwd. Pas halverwege de vorige eeuw drong het besef door dat de bodem en hellingen aan de rand van het Pfalzer woud uitstekende omstandigheden boden voor de beste wijnen. Sindsdien is wijn maken hun beroep. En passie tegelijk. In 1973 vulden ze de eerste flessen en plakten er het fox-label op, wat al snel een handelsmerk werd. Voor oude vrienden van hun wijnen en nu voor vele wijnkenners over de hele wereld, staat dit label voor zeer unieke wijnen van compromisloos hoge kwaliteit. Vooral de rode wijnen, waaronder de Pinot Noir, behoren al jaren tot de beste die in dit land worden geproduceerd. Het bedrijf is lid van de VDP. De Gault Millau beoordeelt hun prestaties met 4 van de 5 mogelijke druiven.

Het bezoek is de moeite waard. Op veel manieren. Allereerst vanwege dit betoverend mooie landschap. De zacht glooiende wijngaarden en de donkere rand van het Pfalzer woud domineren het beeld. Een aanblik die de eetlust opwekt, die meteen goed wordt geserveerd: in wijntavernes en restaurants die zowel aan eenvoudige als aan de hoogste eisen voldoen. De grens die hen scheidde van hun zuiderbuur is verdwenen. Wat is gebleven is een verbindend stuk gemeenschappelijke geschiedenis en taal, cultuur en manier van leven, die men op vele manieren deelt. Dit opsporen is al interessant genoeg. Maar misschien wil je gewoon delen in hun gemeenschappelijke liefde: de liefde voor eten, drinken en het goede leven!

Druivenrassen en classificatie: Schweigen is van nature rijk aan een grote verscheidenheid aan bodems en uitstekende locaties. Deze gelukkige omstandigheid heeft invloed op het aanbod van rassen in de wijnmakerij. Bovenal is de Pinot-familie goed vertegenwoordigd met Pinot Noir, Pinot Blanc, Pinot Gris en Chardonnay. Ze nemen ongeveer 60% van de wijngaarden in beslag. Daarna volgt de Riesling met een aandeel van rond de 22%. Sylvaner, Muskateller, Gewürztraminer, Müller-Thurgau, Portugieser, Schwarzriesling en Cabernet Sauvignon delen de rest van het areaal. De classificatie van de wijnen volgt de classificatie van de VDP volgens geografische oorsprong.

In de jaren 50 werd het voor de familie Becker duidelijk dat hun wijngaarden een uitstekend potentieel hadden om topwijnen te maken. Tot 1973 waren ze lid van de plaatselijke coöperatie, maar vanaf 1973 zijn ze verzelfstandigd. Sindsdien wordt er stelselmatig gewerkt aan kwaliteitsverbetering, o.a. door de beste Spätburgunder klonen aan te planten. Aanvankelijk werd gewerkt met klonen vanuit de Kaiserstuhl (Baden), maar sinds Friedrich Becker zich had verdiept in de geheimen van de pinot noir uit Bourgogne is hij in de jaren 90 Bourgogne klonen gaan aanplanten, die kleinere bessen dragen en geringere opbrengsten hebben. Hij streeft naar elegantie en kracht tegelijk. Zijn beste Spätburgunder komt van de “Sankt Paul” wijngaard over de grens in de Elzas.

De beste wijngaarden:

  • Sankt Paul (o.a. Spätburgunder) over de grens in de Elzas;
  • Kammerberg (o.a. Spätburgunder) over de grens in de Elzas;
  • Sonnenberg (Riesling)

Aanplant druivenrassen:

De „Burgunder“ rassen zijn met 60 % aanplant het best vertegenwoordigd: Spätburgunder, Weiß- en Grauburgunder en Chardonnay. Daarna volgt de Riesling met een aandeel van ca 22 %. De rest is aangeplant met Sylvaner, Muskateller, Gewürztraminer, Müller-Thurgau, Portugieser, Schwarzriesling en Cabernet Sauvignon. De classificatie van de wijnen is VDP conform naar geografische herkomst (Gutswein, Ortswein, 1e Lage en Grosse Lage). Totale aanplant bedraagt ca 25 ha en de productie ca 120.000 flessen. Sinds 2000 lid van de VDP. Hier kun je blind kopen, in mijn laatste Gault Millau (2020) zit er niet ééntje onder de 90 punten!

On-ge-lo-fe-lijk goed!!! Van wit tot rood; van laag geprijsd tot hoog geprijsd, alles is goed!!! De oude Becker is een bijzonder man. Rustig, praat zachtjes (je moet zelf maar zorgen dat je hem verstaat, hij past zich daarin niet aan), is op een prettige manier overtuigd van zichzelf. Hij is 74 en heeft het wijndomein overgedragen aan zijn zoon, ook Friedrich. Hij verzorgde voor ons de proeverij. “Macht mir Spass”. Silvaner, Grauburgunder divers, Weisburgunder divers en Chardonnay: alles top! Wat dat betreft eentoning, maar geweldig! Gutswein Weisser Burgunder Kalkgestein trocken: Peer en ander fruit, rond, balans, enorme lengte. Veel wijn voor het geld! Gutswein Chardonnay Trocken 2018: Blind? Je denkt een Pulligny Montrachet te proeven. Tjonge, jonge, deze man weet dat hij goede wijn maakt, hij vraagt er vier tientjes voor maar de wijn is het dubbel en dwars waard! We hebben veel gehoord over bodem en klimaat. Over druiven die over de grens in Frankrijk staan aangeplant, maar die door hen verwerkt mogen worden. Ze hebben op een flink aantal percelen praktisch dezelfde bodem als in de Bourgogne. De man is een Bourgogne adept en heeft de ambitie net zulke goede wijnen te maken als dáár. Wij vinden dat dit gelukt is. Gutswein Spätburgunder Trocken 2017: meteen lekker. Instapper voor €11,50. Kopen! 1e Lage Steinwingert Pinot Noir 2017: Complex, balans, enorme lengte. Als een goede Côtes de Nuits.  3 x GG Pinot Noir geproefd: Sankt Paul, KB, Heidenreich. Respectievelijk €58,00, €65,00, €125,00. We hebben ze geproefd uit flesjes van 0,25 l. Dit formaat verkopen ze veel aan de horeca, omdat het anders te duur wordt. Indrukwekkende kwaliteit! Veel gepraat en geproefd en geleerd. We hebben Becker bedankt, net als alle andere mensen overigens, met een kilo kaas. Mooi verpakt, georganiseerd door Peter Taams. Dit presentje viel ook hier in zeer goede aarde.

Restaurant Sankt Urban in Deidesheim

Vrijdagavond Restaurant Sankt Urban in Deidesheim, behoort bij Hotel Deidesheimer Hof. Na het gemiste bezoek aan Mathias Gaul hadden we ineens tijd voor een terrasje. Bier is toch ook wel even lekker.
Opfrissen, omkleden en naar het restaurant. Oude stijl, alle gangen in het hotel zijn versierd met foto’s van beroemdheden die daar gedineerd hebben, o.a. Helmut Kohl, Udo Jürgens. Menu BIB gourmand ging er goed in. Heel klassiek, maar zeer lekker!

Weingut Georg Mosbacher (zaterdagochtend 10.00 uur)

Voorouders van de familie Mosbacher wonen en werken al meer dan 200 jaar als wijnboer in Forst. In 1921 Richard Mosbacher Snr. (1898-1977) stichtte samen met zijn zussen het huidige landgoed en noemde het naar hun vader Georg: ‘Weingut Georg Mosbacher Erben’ (Wijnlandgoed van de erfgenamen van Georg Mosbacher). De gebogen ‘M’ die tot op de dag van vandaag onze wijnetiketten siert, stamt uit deze eerste jaren. Richard Mosbacher Jr. nam de verantwoordelijkheid voor de kelders over toen zijn vader Richard – een verklaarde anti-nazi – na het einde van de Tweede Wereldoorlog door de Amerikanen tot burgemeester werd benoemd.

Gedurende meerdere decennia heeft Richard Mosbacher het landgoed veranderd in wat het nu is: een landgoed met een hoge reputatie en prestige. Vanaf 1992 hielpen de volgende generatie, Sabine Mosbacher-Düringer en haar man Jürgen, hem in deze taak en de omvang van het landgoed is sindsdien uitgebreid tot de huidige 20 hectare gecultiveerde wijngaarden. Ondertussen beheren Sabine en Jürgen het landgoed en beschermen ze de reputatie als één van de beste wijnmakerijen in de Pfalz.


Richard en zijn vrouw Hildegard runden de familiewijnmakerij vanaf het midden van de jaren zestig. Zijn uitstekende vaardigheid in het maken van wijn stelde hem in staat de basis te leggen voor het huidige kwaliteitsniveau van het familiebedrijf. Zijn knowhow, met name op het gebied van wijnproeven, wordt zowel binnen het familiedomein als onder collega’s zeer gewaardeerd. Hij zorgt nog steeds voor particuliere klanten die het landgoed bezoeken.

Na haar studie wijnbouw in Geisenheim te hebben afgerond en een aantal jaren in de internationale wijnhandel te hebben gewerkt, trad Sabine in 1991 toe tot de wijnmakerij van haar ouders. Ze runt nu het landgoed samen met haar man Jürgen Düringer en zet daarmee de familietraditie van het doorgeven van het landgoed van de ene generatie op de andere. Zij is primair verantwoordelijk voor het vertegenwoordigen van de nalatenschap, voor de klantenzorg en voor het opleiden van de leerlingen. Haar ervaring en verdere opleiding in internationale wijnen stelden haar in staat om in 2004 het “Diploma of Wines and Spirits” te behalen. Ze is al enkele jaren betrokken bij het netwerk ” Vinissima – Frauen & Wein eV ” van vrouwelijke wijnboeren en werd hun voorzitter in 2006.
Jürgen groeide op in een familie van wijnbouwers in Ihringen, in het wijnbouwgebied Kaiserstuhl in het zuidwesten van Duitsland. Hij leerde zijn vrouw Sabine kennen tijdens hun studie wijnbouw en beheert het familielandgoed sinds 1992. Hij is primair verantwoordelijk voor de wijngaarden en voor de organisatie van het werk van de medewerkers. Hij werkte meerdere jaren samen met Richard Mosbacher en heeft ondertussen de verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van de wijnen in de kelder op zich genomen. Hij is een officiële wijnexpert en is in deze rol sinds 1994 zowel betrokken bij het beoordelen van kwaliteitswijnen als bij het beoordelen van wijnen bij prijsuitreikingen. Sinds 2001 is hij voorzitter van de sectie Forst van de Vereniging van Boeren en Wijnboeren. Het jarenlange streven naar kwaliteit resulteerde in 1993 in het lidmaatschap van de VDP. Momenteel bedraagt de aanplant 20 ha, goed voor ca 140.000 flessen.

Wijngaarden

Mosbacher bezit percelen in de beste Grosse Lagen en 1e Lagen van Forst en Deidesheim. Op zaterdagochtend wandelen we door de wijngaarden van Deidesheim naar Forst. Langs wijngaarden met de namen Achtmorgen, Ungeheuer, Freundstück, Kirchenstück en Pechstein. De namen hebben allemaal een betekenis. Of ze komen van de eigenaar waarvan het ooit was zoals de heer Freund of van de kerk. Of ze zijn genoemd naar de bodem zoals Pechstein. De naam Morgen is een oppervlaktemaat van vroeger en komt overeen met bijna een hectare. Achtmorgen betekent dat de wijngaard de grootte heeft van bijna 8 hectare. Aangekomen bij Mosbacher nam mevrouw Mosbacher ons meteen weer mee naar buiten en vertelde over al deze zaken en over de wijnbouw. Daarna naar binnen om te proeven. We hebben 16 witte wijnen geproefd! Dat loopt natuurlijk weer uit de hand. We begonnen met Cabernet Blanc en 2 x Sauvignon Blanc. Daarna alles Riesling, Riesling time! Alles weer enorm goed! Zuiver, puur, balans in alle wijnen. Niets te zuur of te log. Ortswein Bundtsandstein Wachemheim 2019: typische Riesling neus, zuiver, mooi fruit. Zeer goede Ortswein voor €17,00. 1e Lage Wachenheimer Gerumpel 2020: mooi, elegant, zacht. Veel wijn voor €16,00! GG Pechstein 2020: Hoe mooi kan Riesling zijn. €38,00. Paar van kopen en wegleggen! Na inladen van de gekochte wijnen kregen we een flesje mee. Die gaan wij zeker weer samen proeven als de gelegenheid daar is.

Restaurant Ungeheuer in Forst, lunch

Lekker buiten gezeten in de zon. Ook hier lekkere tapas. Biertje erbij na al dat Riesling geweld. Winzerverein Forst zat er op 10 meter vlak naast. Fijne plek!

Weingut Lingenfelder (zaterdagmiddag 13.45 uur)

Opgericht in 1520 en al 14 generaties streeft de familie naar duurzaamheid in wijngaardbeheer en vinificatie: geen gebruik van pesticiden en herbiciden, handpluk en natuurlijke spontane vergisting.
“Wij zijn ervan overtuigd dat er bijzondere wijnen ontstaan in de wijngaard en voelen ons verbonden met het traditionele idee van natuurlijke wijn. Dus tegen elke ingreep in de wijn die verder gaat dan absoluut noodzakelijk is. Deze minimalistische benadering komt tot uiting in het feit dat we geen pure gist of klaringsmiddelen gebruiken. Ook wij wijzen het gebruik van suiker af. Ook nemen we de moeite om alle druiven met de hand te lezen zodat we alleen de beste druiven zo voorzichtig mogelijk kunnen verwerken.”

Historie weingut Lingenfelder

Landgoed Lingenfelder ligt in de kleine gemeente Grosskarlbach in het noordoosten van de zonnige Pfalz, de warmste en droogste regio van Duitsland. Het wijngebied Pfalz ligt in de uitlopers ten oosten van het Haardt-gebergte, dat bescherming biedt tegen het heersende westelijke weer en de zonnige omstandigheden creëert die ideaal zijn voor de teelt van druiven. Samen vormen de Pfalz en de bergen een van de grote toeristische gebieden van Duitsland, compleet met mooie autoroutes, prachtige fiets- en wandelpaden en een verfijnde horeca. De Deutsche Weinstrasse (Duitse wijnroute) is een schilderachtige rit van 80 km (50 mijl) die loopt van Bockenheim in het noorden tot Schweigen-Rechterbach in het zuiden – het is de oudste afgebakende wijntour ter wereld, opgericht in 1935, en links 40 dorpen op een noord-zuidlijn.

Deze zuidwestelijke regio van Duitsland, grenzend aan Frankrijk, geniet van 1.800 zonuren per jaar. Met een bijna mediterraan klimaat is het geen verrassing dat ook andere gewassen dan druiven gedijen, waaronder amandelen, perziken, abrikozen, kersen, tamme kastanjes, walnoten, vijgen, tabak en veel groenten, waaronder asperges en cichorei. Zoals zoveel dingen is de vestiging van de wijncultuur in de Pfalz te danken aan de Romeinen, wiens legioenen het gebied in de 2e en 3e eeuw bezetten. Archeologische opgravingen ondersteunen hun vroege wijnbouwonderneming – een voorbeeld zijn de ruïnes van een Romeinse wijnmakerij net ten zuiden van Freinsheim. In de Middeleeuwen dienden kloosters als bewaarders van de kennis van wijn en de waardering ervan. Volgens sommigen werden er vestingwerken gebouwd om de wijnen te beschermen in plaats van eigendom, en de praktijk van het eisen van wijn als pacht van de boeren op de uitgestrekte kloosterlanden hielp een wijnindustrie in stand te houden.
Boekhoudkundige gegevens van de Lorsch- en Weissenburg-kloosters leveren het definitieve bewijs van de wijnproductie in Grosskarlbach vanaf het jaar 763. De wijngaarden van Grosskarlbach en Freinsheim hebben een lange traditie, evenals de familie Lingenfelder. Hun stamboom registreert 13 generaties Lingenfelders, terug tot 1520, van wijnboeren in de Pfalz. Hun verhaal is niet dat van adel en grootse landgoederen, maar van hardwerkende boeren die het land bewerkten en de wijn maakten. In hun recente verleden hebben ze hun wijngaardbezit vergroot en in 1998 kochten ze het landgoed in Grosskarlbach. Het landgoed is momenteel in handen van Rainer Karl Lingenfelder die in 1990 de teugels van zijn vader overnam.

Hoewel hun geschiedenis rijk is aan tradities, nemen ze vandaag graag hun verantwoordelijkheid voor het beheer van hun land op om ervoor te zorgen dat het van vitaal belang blijft voor toekomstige generaties. Daarom verzorgen ze hun wijngaarden op een ecologisch verantwoorde manier. De 15 hectare aan eersteklas wijngaarden zijn meestal beplant met de druivenrassen Riesling, Scheurebe en Spätburgunder (Pinot Noir). Bij Lingenfelder geloven ze dat er geweldige wijnen worden gemaakt in de wijngaard. Dit is de enige manier om geweldige wijn te maken. Al hun wijngaardpraktijken zijn erop gericht om bij de oogst perfect fruit te creëren. Vervolgens oefenen ze in de kelder zacht wijn maken, ze grijpen zo min mogelijk in en laten de natuur zijn gang gaan. Om de maximale complexiteit en volheid van smaak te behouden, vermijden ze klaringsmiddelen of stabilisatoren. Hun doel is om de zonneschijn van de Pfalz te bottelen en om onderscheidende wijnen te creëren die herhaald proeven belonen en, naar zij hopen, bijdragen aan uw gevoel van welzijn.

Kerncijfers weingut Lingenfelder

• Aanplant: 15 ha
• Wijngaardkarakteristieken: 70% zuidhellingen, 30% vlak in Großkarlbach en Freinsheim
• Vinificatie – 75% opvoeding in RVS; 25% in barrique of groot hout (eiken uit de Pfalz)
• Jaarlijkse productie: ca 100.000 Liter (ca 130.000 flessen)

Koop tip uit wijngids „50 Deutsche Weine die Sie kennen sollten“ / Gault Millau / Falstaff / Eichelmann
Scheurebe Terra – Ypsilon Sylvaner Auslese trocken – Grauburgunder Spätlese trocken – Minne Rosé – Spätburgunder Spätlese trocken – Ganymed Spätburgunder Auslese Trocken

Herr Lingenfelder komt al snel naar buiten als wij de royale binnenplaats oprijden. Na de begroeting nodigt hij ons uit de wijngaarden te bekijken, om zo de wijnen die we gaan proeven beter te begrijpen, zegt hij. In zijn oude VW Van, die al rokend de berg op gaat, rijden wij hem achterna de wijngaarden in. Het is er prachtig. Hij legt van alles uit over de geschiedenis, de vele allang overleden Romeinen die in de akkers gevonden zijn in stenen sarcofagen en over de ruilverkaveling die zo’n 20 jaar terug heeft plaatsgevonden. Vele wijnstokken zijn destijds gerooid, zodat iedere wijnboer opnieuw kon aanplanten naar eigen inzicht. De instemming van alle wijnboeren destijds voor deze ruilverkaveling, heeft zo’n 40 jaar geduurd. Na de rondleiding en toelichting opnieuw de auto in. Op het oude Weingut hebben we 9
stuks zeer uiteenlopende wijnen geproefd. Alle wijnen worden met zo min mogelijk ingrijpen gemaakt. Alle wijnen kennen een spontane vergisting. Mocht die laat op gang komen of als deze eerder stopt dan gewenst; ze grijpen niet in. Ze nemen de wijn zoals die ontstaat. Alle wijnen waren interessant en het is boeiend om ook bij een eigenzinnige wijnboer wijnen te proeven. Lingenfelder verbouwt hier zowat alle druivenrassen die er te vinden zijn in de Pfalz en dat zijn er heel wat!

Weingut Von Winning (zaterdagmiddag 15.45 uur)

Het bijzondere wijngoed Von Winning is in de loop der jaren enige keren van naam –en eigenaar- veranderd. Het werd opgericht onder de naam ‘Deinhard’, door Friedrich Deinhard (1812 – 1871) en zijn vrouw Auguste Jordan, nadat zij in 1848 een deel had geërfd van het domein van haar vader, Andreas Jordan’s. In Deidesheim wordt hier nog altijd over gesproken als de “Jordan’sche Teilung”, waarbij de wijngaarden van het wijngoed werden verdeeld onder zijn drie kinderen, een verdeling die tot op de dag van vandaag is blijven bestaan. Het wijngoed onder de naam Deinhard werd voortgezet door hun zoon Dr. Andreas Deinhard, en deze werd op zijn beurt opgevolgd door zijn dochter Emma, die het bedrijf vanaf 1907 leidde met haar echtgenoot, Kapitein Leopold von Winning. Onder zijn leiding beleefde het wijngoed hoogtijdagen. Het werd medeoprichter van het “Deutscher Weinbauverband” en het “Verband der Naturwein-Versteigerer”, een vereniging die tegenwoordig zeer hoog staat aangeschreven onder de naam VDP (Verband Deutscher Prädikatsweingüter). In deze periode was de naam van het domein veranderd in “Hauptmann von Winning’sches Edelweingut”. In 1918 werd het wijnbedrijf eigendom van Karl Josef Hoch uit Neustadt an der Weinstraße. De familie Von Winning stond hem niet toe de naam “Von Winning” te gebruiken, zodat het zijn oude naam weer terugkreeg: Dr. Deinhard.

In november 2007 werd de ondernemer Achim Niederberger de nieuwe eigenaar. Hij benoemde Stephan Attmann tot de nieuwe directeur. Hij wist binnen vijf jaar de drie wijnbedrijven die waren voortgekomen uit de “Jordan’sche Teilung” weer onder één dak te brengen. Hij werd niet alleen eigenaar van Dr. Deinhard, maar ook van de andere twee, Geheimer Rat Dr. von Bassermann-Jordan en Reichsrat von Buhl, ooit eigendom van Andreas Jordan. Hij werd daarmee de grootste eigenaar van privé-wijngaarden van Duitsland, met een totaal van 150 hectare. De drie bedrijven zullen overigens volledig onafhankelijk van elkaar blijven opereren en zich onafhankelijk ontwikkelen. Dr. Deinhard kreeg daarmee ook weer zijn oude naam terug, als eerbetoon aan de familie Von Winning. Het bedrijf brengt wijnen op de markt onder beide namen, dus als ‘Von Winning’ en ‘Dr. Deinhard’. De totale jaarproductie bedraagt 250.000 tot 300.000 flessen. De Riesling is verreweg de belangrijkste druif van het domein, met een aangeplant oppervlak van meer dan 80% van de in totaal 38 hectare wijngaarden. Daarnaast vinden we op de hellingen van het domein Pinot Blanc, Pinot Gris, Chardonnay, Gewürztraminer en Muscatel. Verder worden Pinot Noir gemaakt en een rode blend. Sauvignon Blanc zit sinds 2008 eveneens in het assortiment, omdat deze druif perfect gedijt op de lichtere gronden van de streek, met een hoog gehalte aan zand en kiezel. De ruime aanplant van riesling heeft alles te maken met de bijzondere klasse van het terroir van het domein. Maar liefst 10 hectare van het wijngoed zijn geklasseerd als ‘Großes Gewächs’, de Duitse evenknie van het Franse begrip Grand Cru. In de wijngaarden wordt volledig volgens duurzame principes gewerkt, alles gericht op kwaliteit, zodat perfect rijpe en aromatische druiven kunnen worden geoogst. Bij het jonge en gemotiveerde team staat alles in het teken van kwaliteit, uiteraard geholpen door de investeringskracht van Achim Niederberger. Het streven naar perfectie uit zich zowel bij het werk in de wijngaard als in de kelder.

In de wijngaard wordt er alles aan gedaan om het ecosysteem van de wijngaarden niet te verstoren, maar te ondersteunen. De druiven wortelen diep, zodat zij het bijzondere karakter van het terroir in de wijnen perfect tot uitdrukking weten te brengen. En daardoor zijn ze ook in staat onder moeilijke omstandigheden, zoals extreme droogte of zware regenval, perfect te gedijen. Ze hebben daarnaast geen last van watergebrek door de onder begroeiing in de wijngaard, een schitterende bloemenpracht in de zomer. Dat is de manier om duurzaam te werken, en te zorgen voor wijngaarden waarin het natuurlijke evenwicht centraal staat. In de kelder wordt het principe gehanteerd van zo min mogelijk manipulatie van de wijn. Voor de topwijnen wordt gewerkt met een minimale filtering, een natuurlijke en spontane vergisting en het weglaten van middelen om de wijn te klaren. Dit zorgt voor wijnen met een authentiek karakter, in een elegante stijl, die zich onderscheiden van de massa. De werkwijze in wijngaard en kelder biedt dan ook de garantie dat hier wijnen kunnen gemaakt met een bijzonder karakter, die een perfecte weerspiegeling zijn van het karakter van de druif, het terroir en de streek, en die met ere de naam ‘Von Winning’ kunnen dragen. Zowel in het wijngaardbeheer als in de kelder gaat men terug naar historische tijden. Dit komt tot uitdrukking in hun filosofie.

Filosofie

• Respectvolle omgang met de natuur
• Geen herbiciden en kunstmest in de wijngaard
• Traditionele methodes in de wijngaard en in de kelder
• Hoge plantdichtheid van de druivenstokken zoals 100 jaar geleden (9500 stokken/ha)
• Geen koper (!) in de wijngaard, noch in de kelder (?)
• Vergisting in Houten vaten van verschillende afmetingen
• Principieel opvoeding op de gistcellen zonder oversteken
• Filteren wordt vermeden evenals overpompen als dit niet per se nodig is
• Vermijden kunstmatige middelen en ingrepen.

Wijngaarden en wijnen

Aanplant: 64 ha; riesling 85 % en 15 % overige rassen. Productie ca 500.000 flessen. Terroir: buntsandsteinverwitterung, tertiaire kalk, basalt. Koop tip uit wijngids „50 Deutsche Weine die Sie kennen sollten“ / Gault Millau / Falstaff / Eichelmann – Go nuts hier – er zijn nog andere mooie zaken te koop dan alleen maar wijn! Ik doe een poging maar ik weet zeker dat ik niet compleet ben: Königsbacher Ölberg Riesling- Deidesheimer HerrGottsacker Riesling – de Chardonnay lijn – Weissburgunder trocken – Sauvignon Blanc I – alle GG’s –Riesling Marmar (+/- 85 euri) – Deidesheimer Mäushöhle Riesling – Paradiesgarten idem – Ruppertsberger Reiterpfad Riesling – Pinot Noir – Pinot noir Violette

Op naar het laatste te bezoeken wijngoed en ook niet het minste. Ook hier komen we veel te laat aan, maar na belletjes van Ben en appjes van Christine blijven we welkom, ook al wordt het wat later. Von Winning zit midden in Deidesheim in een zeer moderne en grote wijnmakerij met een prachtige vinotheek en ze hebben prachtige wijnen. We hebben met de diverse te proeven wijnen in een mandje, een rondleiding gehad door de kelders en aldaar telkens geproefd. En enkele wijnen direct uit het vat kunnen proeven. Alles van hoge kwaliteit. Bijna alle witte wijnen zijn opgevoed op hout. Hetzij op groot hout, maar ook veel wit op barrique van Frans eiken. Tijdens de opleiding weet ik nog dat Riesling en hout not done was, op grote foeders na. Dat beeld was bij ons al bijgesteld, maar hier helemaal. Von Winning doet haast niet anders. Veel Riesling voeden ze op, op barrique, met werkelijk prachtige resultaten. B.v. de GG Kalkofen. GG Kalkofen 2020: Fruit, rijpe citrus, hout, nu al prachtige balans. Gaat meer dan 20 jaar
mee aldus de exportmanager die ons rond leidde. Topwijn voor €36,00. Een mooie afsluiting van een boeiende wijnreis!

Zaterdagavond Restaurant Leopold (behoort toe aan Von Winning)

Heerlijk gegeten met mooie wijnen. Uiteraard allemaal van von Winning.

Bijlage 2 Geschiedenis Bassermann Jordan (helaas niet bezocht tijdens deze reis, niet te versmaden, wellicht is er een moment)

De wijnmakerij Deidesheim “Geheimer Rat von Bassermann-Jordan” is nu een van de beste kwaliteitswijnhuizen in de Pfalz en vormde lange tijd de zogenaamde “drie grote B’s” in de Pfalz met de wijnhuizen “Reichsrat von Buhl” en ” Bürklin-Wolf”. In het volgende wil ik de geschiedenis van dit wijnhuis presenteren. De focus ligt op de 19e eeuw, toen de familie de koers uitstippelde voor de ontwikkeling van het wijnhuis. De basis van de wijnmakerij was het huwelijk in 1774 van Johann Peter Jordan, die in Deidesheim woonde, met Apollonia Reichardt, die uit Forst kwam. Johann Peter Jordan was net verhuisd van Roschbach naar Deidesheim om daar het vak van kuiper te leren toen hij zijn vrouw ontmoette, die uit een rijke familie kwam. Vier kinderen uit het huwelijk overleefden, waaronder Andreas Jordan, die na de dood van zijn ouders in 1795 en 1797 de wijnmakerij van zijn ouders alleen moest blijven runnen voor zijn minderjarige broers en zussen. Jordan had een paar semesters gestudeerd aan de Faculteit der Wijsbegeerte aan de Universiteit van Mainz en leerde de ‘modelwijnbouw’ in het nabijgelegen Rheingau kennen. Hij bracht zijn kennis in de praktijk in Deidesheim en was een van de eerste wijnboeren die kwaliteitswijn begon te produceren in de regio Pfalz, die toen deel uitmaakte van Frankrijk. Dus vertrouwde hij steeds meer op de rieslingteelt, een consistente oogst en experimenteerde hij met de heroriëntatie van de wijngaard. Jordan nam slechts in geringe mate deel aan de veiling van kerkeigendommen en confisqueerde door de Fransen geïnitieerde adellijke eigendommen. Wel wist hij gebruik te maken van de vrijgekomen grondmarkt en het wijnhuis gericht uit te breiden door percelen op zeer goede wijngaardlocaties aan te kopen. De zaken van Andreas Jordan waren in deze periode zo goed dat hij in 1813 voor het eerst werd genoemd in een lijst van de hoogste belastingbetalers in het kanton Dürkheim. Jordan nam slechts in geringe mate deel aan de veiling van kerkeigendommen en confisqueerde door de Fransen geïnitieerde adellijke eigendommen. Wel wist hij gebruik te maken van de vrijgekomen grondmarkt en het wijnhuis gericht uit te breiden door percelen op zeer goede wijngaardlocaties aan te kopen. De zaken van Andreas Jordan waren in deze periode zo goed dat hij in 1813 voor het eerst werd genoemd in een lijst van de hoogste belastingbetalers in het kanton Dürkheim. In 1816, toen het Pfalz-district werd overgedragen aan Beieren, verwierven hij en zijn broer het Ketschauer Hof in Deidesheim, dat aan graaf Lehrbach had toebehoord, van de Straatsburgse ondernemer Rausch. Deze voormalige aristocratische residentie is sindsdien het hart van de wijnmakerij.

De Wiesloch-apotheker en wijnboer Johann Philipp Bronner, die in de jaren 1830 naar de belangrijkste wijnbouwgebieden van de Duitse Bondsstaat reisde, geeft een beschrijving van de wijnbouw op de Mittelhaardt. Ter vergelijking wilde hij de beste teeltmethoden voor de wijn weten. Hij had alleen maar lovende woorden over de omgeving van Deidesheim:
“Men is verbaasd over de inspanning die hier wordt gedaan om de wijngaarden een gunstige ligging te geven en de kostbare grondbewerking die hier wordt uitgevoerd om te bereiken wat mogelijk is: er is hier een hoge mate van intelligentie en alle middelen en iedereen Hier worden regels toegepast om volgens de juiste principes wijn te verbouwen. […] Men zou kunnen denken, wat is het nut van zo’n inspanning? De bodem en het klimaat moeten de goede wijn maken, maar dat is niet het geval. Door de goede grond te egaliseren en te benadrukken, ligt de wijn vaak rond de 25-50 procent verbeterd, waardoor de kosten geleidelijk weer aan het afvlakken zijn. Natuurlijk moeten de armen zich hiervan onthouden en alles aan de natuur overlaten; hij kan zijn product ook niet op het veld of in het vat verfijnen en moet dit overlaten aan de rijken, die kunnen wachten op een hedendaags gebruik.”
De praktijk die Bronner aan het einde van zijn citaat aanhaalde, werd ook beoefend door Andreas Jordan. Hij gebruikte niet alleen zijn eigen druiven om zijn wijn te produceren, maar kocht ook veel most na de oogst. De meeste wijnboeren in de Pfalz bezaten vaak alleen kleine wijngaarden vanwege de echte verdeling en konden zich de keldertechnologie niet veroorloven. Dit kwam ten goede aan de grote wijnhuizen, die de most van de kleine wijnboeren kochten en verwerkten.Jordan’s wijnen werden voornamelijk verkocht in de Hessische regio, de belangrijkste verkoop locatie was Frankfurt, waar de familie Jordan al vroeg kelders huurde, wat hen ten goede kwam tijdens de revolutionaire oorlogen, omdat de wijn daar niet door de Fransen werd gevorderd. Andreas Jordan breidde zijn klantenbestand in de jaren die volgden verder uit. Hij leverde niet alleen aan Frankfurt, Darmstadt en Gießen, maar ook aan Augsburg, München, Neurenberg en Regensburg, evenals aan Hamburg en Berlijn. In de regel verkocht hij alleen vatwijn aan handelaren, die de wijn vervolgens zelf in kleinere eenheden bottelden. In sommige gevallen leverde hij ook rechtstreeks aan herbergiers of particulieren, zoals de Münchense sterarchitect Leo von Klenze, prins Eduard von Sachsen-Coburg of leden van de Beierse koninklijke familie.
De zoon van Andreas Jordan, Ludwig Andreas Jordan (1811-1883), bouwde zijn eigen wijnhandel op, parallel aan die van zijn vader. Door in 1838 te trouwen met zijn neef Seraphine Buhl, kon Ludwig Andreas Jordan zijn eerste stappen als wijnmaker zetten. Zijn vrouw en haar broer Franz Peter Buhl erfden het gevleugelde gewas van hun oom Peter Heinrich Jordan. De vleugels van de twee Buhl-kinderen werden nu gezamenlijk beheerd door Ludwig Andreas Jordan en Franz Peter Buhl onder de naam PH Jordans Erben. De joint venture floreerde in de jaren die volgden. Uit zijn verzendboek van 1838-1842 blijkt dat zijn wijn onder meer naar Frankfurt, Keulen, Marktheidenfeld, München, Bamberg, Leipzig, Koblenz, Schweinfurt, Aken, Erfurt, Fulda en Straatsburg werd gestuurd.

De bedrijfscijfers van de tot 1848 bestaande joint venture laten goed zien hoe fluctuerend de wijnhandel was. In 1841 werden iets meer dan 25 vaten wijn geproduceerd, elk met een inhoud van ongeveer 1.000 liter. In het meest winstgevende jaar 1846 bracht de oogst iets meer dan 61 Fuder op en in 1847 ongeveer 59 Fuder. Deze schommelingen werden ook weerspiegeld in de winst. In de kwantitatief zwakkere jaren 1843 en 1844 werd een verlies gemaakt van 8.444 gulden en 10.673 gulden. In 1846 werd daarentegen een winst van 43.940 gulden behaald door 57 vaten wijn te verkopen. Deze cijfers illustreren de risico’s van de wijnhandel. Een goede financiële buffer was essentieel om slechte jaren te overleven. Bovendien hadden de kwaliteitswijnhuizen het voordeel wijn in goede jaren achter te kunnen houden om deze later te verkopen wanneer de oogst slecht was. Op deze manier zouden de fluctuaties enigszins kunnen worden opgevangen. Een beslissend keerpunt voor het gezin en de wijnmakerij kwam in november 1848 met de dood van Andreas Jordan. Omdat er geen testament was, werd zijn bezit verdeeld tussen zijn drie kinderen. De inventaris van deze verdeeldheid geeft een onthullend inzicht in de mobiele en onroerende activa van Andreas Jordan en zijn zakelijke praktijken. Zo werden hoge uitstaande leningen van Andreas Jordan’s leenbedrijf verdeeld onder de kinderen. Er waren ook staatsobligaties en aandelenblokken. Natuurlijk werden ook de wijngaarden, die allemaal in Deidesheim, Forst en Ruppertsberg lagen, verdeeld. Deze omvatten filetstukken in de Ruppertsberger Hofstück, Forster Kirchenstück, Forster Monster, Deidesheimer Grein, Deidesheimer Kieselberg en Deidesheimer Kalkofen. Elke erfgenaam kreeg wijngaarden tussen de 44.000 en 45.000 gulden. Daarnaast erfden de kinderen velden, weiden, tuinen en uitgebreide apparatuur zoals vaten, wijnpersen, kuipen en kuipen. Daarnaast werden 2 paarden, 8 koeien, rijtuigen, karren, linnengoed, beddengoed en porselein uitgedeeld. Het totale vermogen verdeeld over de drie families bedroeg 1.565.400 gulden. Elke familie erfde dus goederen en bezittingen ter waarde van 521.800 gulden. Als gevolg hiervan werd het bedrijf PH Jordans Erben ontbonden en werden de eigendommen van het bedrijf verdeeld tussen de families Jordan en Buhl.

In de jaren die volgden, konden de Jordans hun eigendom in 1867 uitbreiden tot ongeveer 27 hectare door talrijke wijngaarden te verwerven op de toplocaties van Deidesheim, Forst, Ungstein en Dürkheim. Dit maakte de Jordan’sche Weingut tot een van de grootste wijnmakerijen in de Pfalz. Vergeleken met nationale concurrenten, zoals de Nassau, uit 1866 Pruisisch wijndomein Kloster Eberbach in de Rheingau met zijn 77 hectare wijngaarden, oogde het pand eerder bescheiden. Hoe het bedrijf was georganiseerd, kan worden gereconstrueerd met behulp van de aanvraagdocumenten van de Jordan’se wijnmakerij voor de Parijse kunst- en industrietentoonstelling van 1867. Ludwig Andreas Jordan had toen 30 families in dienst op zijn wijnmakerij. Naast hun werk voor de Jordan’se wijnmakerij, produceerden ze 3 tot 6 vaten van hun eigen wijn, die ze verkochten aan Ludwig Andreas Jordan. Als ze geen eigen huis hadden, zou de familie Jordan voor huisvesting zorgen. Naast het landgoed had de wijnmakerij ook 25 runderen, voornamelijk voor de productie van kunstmest. Omdat deze hoeveelheid kunstmest niet voldoende was, kocht Ludwig Andreas Jordan ook grote hoeveelheden compost, wol afval en kunstmest in. Net als zijn zwager Franz Peter Buhl was Ludwig Andreas Jordan zeer geïnteresseerd in het verbeteren van de wijnbouw vanuit een wetenschappelijk oogpunt. De twee onderhielden nauw contact met de chemicus en kunstmestdeskundige Justus von Liebig in München, met wie ze ook politieke banden hadden. Liebig bracht onder meer verslag uit aan Jordan en Buhl over zijn experimenten met meststoffen, vroeg om financiële steun voor de ondernemingen van zijn studenten en hoopte dat zijn bevindingen verder zouden worden verspreid onder wijnbouwers door toepassing in de wijnbouw van het Deidesheim-model.
In de jaren 1850 en 1860 probeerde Ludwig Andreas Jordan ook nieuwe marketingmethoden uit. Bovenal profiteerde hij van de nieuw opkomende industriële en commerciële tentoonstellingen van regionaal tot internationaal niveau. Enerzijds wist hij op deze beurzen nieuwe klanten te winnen, maar ook in de marketing om te wijzen op de prijzen die zijn wijn op deze beurzen binnenhaalde. Zo kreeg de Jordan’se wijn in 1853 de eerste prijs van de Beierse landbouwvereniging. Op de Algemene Duitse Industrietentoonstelling in München in 1854 ontving Jordan de Grote Herinneringsmedaille omdat zijn wijnen in kwaliteit alle andere wijnen uit de Pfalz overtroffen. Het wijnhuis werd ook bekroond op de Wereldtentoonstelling van Parijs in 1867, dit keer met een gouden medaille. Jordan’s kennis Justus von Liebig zat daar in de jury. Het wijnhuis ontving ook een gouden medaille op de Pfalz-handelstentoonstelling in Kaiserslautern in 1872. Op de wereldtentoonstelling in Wenen in 1873 won het wijnhuis een eerste medaille, in Philadelphia in 1876 de grote medaille en in 1880 in Melbourne twee gouden medailles. Dit werd vervolgens gemeld in de regionale en landelijke kranten, wat bijdroeg aan de populariteit van de naam. Daarnaast organiseerde Ludwig Andreas Jordan prominente wijnproeverijen, zoals op 9 oktober 1860 in het Bayerischer Hof in München, waar de beroemdheden van München goed vertegenwoordigd waren met tal van ministers, de burgemeester van München en hoge militaire functionarissen.

Vanaf de jaren 1870 werd de wijnmakerij voortgezet door Jordan’s schoonzoon, de Mannheimer koopman Emil Bassermann. De Beierse koning gaf in 1883 toestemming aan Emil Bassermann en zijn vrouw Auguste om de naam Bassermann-Jordan te gebruiken. In de jaren die volgden probeerde Emil Bassermann-Jordan tot de Beierse adel te worden verheven. Deze onderscheiding was echter voorbehouden aan zijn zonen Friedrich en Ernst Bassermann-Jordan. Friedrich, die de wijnmakerij had overgenomen, en Ernst, een professor in München en horloge-expert, schonken grote bedragen aan hulporganisaties en 400.000 Reichsmark aan de Beierse staat na de dood van hun broer Ludwig tijdens de Eerste Wereldoorlog. Daarna gaven ze de Beierse koning Ludwig III als een van de laatste families in Beieren de titel van adel. Sindsdien opereert het wijnhuis onder de naam “Geheimer Rat Dr. door Bassermann-Jordan”.
Toen Friedrich von Bassermann-Jordan in 1959 stierf, bleef zijn zoon Ludwig (1924-1995) de wijnmakerij alleen runnen. Net als zijn voorouders was Ludwig actief in tal van verenigingen. Hij concentreerde zich ook op de traditionele rieslingteelt en breidde de export van de wijnmakerij uit. Van 1995-2002 leidde zijn vrouw Margit von Bassermann-Jordan het bedrijf. De familie Bassermann-Jordan verkocht de wijnmakerij in 2002 aan de Neustadtse reclame-ondernemer Achim Niederberger, die het bedrijf in de daaropvolgende jaren ingrijpend moderniseerde. Met de aankoop van de wijnmakerij “Reichsrat von Buhl” en de voormalige wijnmakerij Deinhard “von Winning” keerde Achim Niederberger de Jordan’se verdeling van 1848/49 bijna terug. Sinds het overlijden van Niederberger in 2013 zijn de wijnmakerijen voortgezet door zijn vrouw Jana.

Achim Niederberger 1957 – 25.07.2013

Bericht is uit 2013 maar bevat interessante historie
Achim Niederberger was niet alleen een man die flink wat kapitaal in enkele Duitse topdomeinen heeft gestoken, hij had bovenal een visie waarmee hij Duitsland als wijnland mede op de kaart heeft gezet. Als eigenaar van Weingut von Winning, Basserman-Jordan en Reichsrat von Buhl, verschillende hotels en toprestaurants in Deidesheim, ging hij vele malen over de tongen. Eén van de meest besproken wijnfiguren uit de Duitse wijnscène.
Toen hij een 15-tal jaar geleden Weingut Bassermann-Jordan kocht was snel duidelijk dat zijn actie niet beperkt bleef tot alleen maar financieel toekijken vanaf de zijlijn. Met Ulrich Mell kwam een zeer getalenteerd wijnmaker aan het roer, en spoedig volgde op het domein een toprestaurant (Ketchauer Hof, thans 1 ster Michelin), wijnbistro en luxe-hotel. De wijnen van Bassermann-Jordan stegen zienderogen in kwaliteit en herwonnen hun vroegere kwaliteitsaanzien.
In 2007 kocht Achim Niederberger het Weingut Reichsrat von Buhl, en hij kon niet meer onder stoelen of banken steken dat hij van Deidesheim terug een prestigieus wijndorp wou maken. Alles was er voorhanden qua wijngaarden (met vele Grand Cru percelen), hij zorgde met zijn wijnpassie en kapitaal ervoor dat de juiste mensen op de juiste plaats terechtkwamen om door deze synergie de gekochte domeinen terug een plaats aan de top te geven. De impact van zijn investering op Reichsrat von Buhl blijft nog tot vandaag uit aangezien er een langlopend huurcontract liep met een Japanse investeringsgroep die pas onlangs verviel. Recent werd nog oenoloog Mathiau Kaufmann van Champagnehuis Bollinger weggehaald om het team te versterken. Reichsrat von Buhl stond in de startblokken om mee te spelen met de grote domeinen.
Indrukwekkend is ook wat hij met Weingut Dr. Deinhard heeft verwezenlijkt. In 2007 kocht hij dit domein dat wat op de dool was en doopte het om tot “von Winning”. Een getalenteerd team werd samengesteld, wijngaarden gesaneerd, nieuwe kelder gebouwd en een in het begin controversiële keuze voor (relatief nieuw) houtgebruik met Riesling. De wijnpassie van Achim Niederberger werd nog duidelijker toen bleek dat hij von Winning alle tijd wou gunnen om te groeien. Maar die kwaliteitsgroei was zo spectaculair dat von Winning nu al tot het allerbeste qua droge Riesling in Duitsland wordt gerekend. Zijn paradepaardje zeg maar, dat hij onder de hoede van Stephan Attmann plaatste. Op het domein kwam een schitterende bistro (Leopold) en ernaast staat sinds mei dit jaar het schitterende hotel Kaisergarten, eveneens van Achim Niederberger.
Nu hij Basserman-Jordan, Reichsrat von Buhl en von Winning bezit kan je zeggen dat de cirkel ergens rond is, tot midden de 19de eeuw waren deze 3 domeinen ook onder de hoede van 1 eigenaar. Het is een drama dat hij het einde van die cirkel maar heel kort heeft kunnen meemaken, en dat hij een vrouw en 5 kinderen nalaat. We kennen Achim Niederberger niet persoonlijk, wel het team van von Winning en daar is de verslagenheid bijzonder groot. En ondanks we Achim Niederberger niet persoonlijk hebben gekend, is duidelijk dat een grote Duitse wijnpersoonlijkheid veel te vroeg is heengegaan. Daarvan getuige ook de vele reacties van journalisten, wijnbouwers,… Hij had nog zovele plannen en idealen. We kunnen alleen maar hopen dat zijn levenswerk wordt verdergezet.
Jana Niederberger werd dus de grootste private eigenaar van drie gerenommeerde wijnmakerijen. Zij beheert het landgoed in zijn geest voort. Absoluut de moeite waard zijn de keldergewelven met antieke vondsten uit de wijngaarden, die door de eeuwen heen zijn ontstaan, evenals het wijnmuseum, dat alle jaargangen van 1880 tot heden en de grote jaargangen vanaf 1811 bevat. Ulrich Mell, al jaren technisch directeur, is verantwoordelijk voor de stijl van de wijnen.

Commentaren bij de proeverijen: Peter Tops