Beschrijving

Schätzel Riesling Pettenthal Auslese

Schätzel Riesling Pettenthal Auslese – Roter Hang

Aan de voet van de Roter Hang in Nierstein ontstaan wijnen die niet schreeuwen, maar onderhuids spanning opbouwen en die spanning ook vasthouden. In de oude houten vatenkelder van het familiebedrijf maakt Kai Schätzel wijnen die juist door hun beheersing indruk maken. Alcoholpercentages blijven bewust laag — vaak rond de 11 à 12 procent — maar aan diepte en gelaagdheid ontbreekt het nooit. Dat is geen toeval, maar het resultaat van minutieus werk in de wijngaard, grote discipline in de kelder en een onwrikbare stilistische lijn. Een wijn van Schätzel herken je meteen: eigenzinnig, precies en vol innerlijke energie.

Riesling vormt vanzelfsprekend het hart van het domein, maar ook de Silvaners verdienen bijzondere aandacht. Die behoren zonder meer tot de meest intrigerende voorbeelden uit de regio. De wijngaarden liggen op de beste plekken van Nierstein, met namen als Pettenthal, Hipping en Oelberg. De Roter Hang is hier geen marketingterm, maar een tastbare oorsprong: de rode bodems drukken onmiskenbaar hun stempel op de wijnen. Met slechts zo’n 17 hectare en een productie die ver onder de toegestane maxima blijft, legt Schätzel de lat extreem hoog. Sinds zijn toetreding tot de VDP behoort hij formeel tot de top van de Duitse wijnbouw, een ontwikkeling die opvallend snel maar volledig verdiend is. Biologisch werken doet hij al jaren, sinds 2023 ook gecertificeerd biodynamisch.

Detailwerk staat centraal, al wordt nooit geprobeerd de natuur te dicteren. Flexibiliteit en aandacht zijn leidend: reageren op wat het jaar vraagt, niet op wat vooraf is bedacht. Dat begint in de wijngaard, waar sommige stokken ouder zijn dan tachtig jaar. Bodembedekking, loofbeheer en schaduwwerking krijgen hier uitzonderlijk veel aandacht, zeker gezien de intense zonbelasting van de Roter Hang. Waar elders de hellingen in de zomer verdorren, blijven Schätzels percelen groen en levendig. Bloemen, kruiden en zelfs groenten groeien tussen de rijen, wat niet alleen het bodemleven stimuleert maar ook zorgt voor natuurlijke balans. Druiven met zelfs minimale zonnebrand worden resoluut uitgesorteerd.

De oogst vindt bewust eerder plaats dan bij veel buren. Het doel is helder: frisheid, spanning en rijpheid verenigen zonder het alcoholgehalte te laten oplopen. Dat vraagt precisie en compromisloze selectie. Alleen perfect fruit komt verder. In de pershal wordt extreem langzaam en zacht gewerkt, soms meer dan twintig uur, met minimale zuurstofinvloed. Sommige wijnen krijgen vooraf korte schilweking, andere gaan direct de pers in. Alles is erop gericht het sap te beschermen en maximale extractie te bereiken zonder aan helderheid in te boeten. Vergisting gebeurt spontaan, in oude vaten die vaak jarenlang aan dezelfde percelen verbonden blijven. De grote wijnen krijgen tijd: botteling volgt pas laat en vrijgave gebeurt zelden eerder dan twee jaar na de oogst.

Schätzel was bovendien een pionier door als eerste binnen de VDP natuurlijke Große Gewächse op de markt te brengen. Waar natuurlijke wijn vaak wordt geassocieerd met troebelheid en fouten, laat hij zien dat het tegenovergestelde mogelijk is. Spontane vergisting, geen filtering, geen toegevoegde zwavel — en toch wijnen van messcherpe precisie en enorme zuiverheid. Sommige cuvées ontwikkelen zich zelfs onder flor, wat een beschermende laag vormt en extra complexiteit toevoegt. Vergelijkingen met grote namen uit de Jura dringen zich hier moeiteloos op.

Ook op het gebied van Kabinett was Schätzel zijn tijd vooruit. Waar deze stijl ooit werd gezien als lichtvoetig en onbeduidend, heeft hij laten zien hoe spannend lage alcohol en restzoet kunnen zijn. Zijn Kabinetten spelen niet met zoetheid als doel, maar als instrument: spanning, doordrinkbaarheid en finesse staan centraal. Niet voor niets ziet hij Kabinett als het visitekaartje van het huis — licht, precies en gedragen door topwijngaarden van de Roter Hang. Kai Schätzel behoort zonder twijfel tot de meest vernieuwende en boeiende wijnmakers van Rheinhessen en ver daarbuiten. Net wanneer je denkt zijn stijl te kennen, slaat hij een nieuwe weg in. Altijd met overtuiging, altijd met precisie, en altijd met een scherp gevoel voor spanning en toekomst.

Schätzel Riesling Pettenthal Auslese

De Auslese 2023 van Schätzel is geen gewone wijn, en eigenlijk is ze zelfs geen Auslese volgens het boekje. Ze komt uit de legendarische Pettenthal-wijngaard op de Roter Hang in Rheinhessen, een steile, stenige helling waar wijnbouw niets minder is dan topsport. Hier krijgt niemand iets cadeau: elke druif is het resultaat van geduld, timing en compromisloze precisie. Volgens Kai en Jule was 2023 zo’n jaar dat maar zelden voorkomt. De zomer bracht verzengende hitte, gevolgd door wind in de nazomer en precies genoeg frisheid om de Riesling-druiven tot extreme rijpheid te laten komen zonder hun spanning te verliezen. In de wijngaard schoten de meetwaarden ongekend hoog: mostgewichten van rond de 165° Oechsle, niveaus die normaal gesproken voorbehouden zijn aan Beerenauslese of zelfs Trockenbeerenauslese. En toch gebeurde er iets uitzonderlijks.

Waar klassieke Auslesen vaak leunen op botrytis, bleef deze oogst vrijwel volledig botrytisvrij. De concentratie ontstond niet door edele rotting, maar door een snelle natuurlijke indroging aan de stok. De druiven bleven tot het uiterste hangen, deels ingedroogd, volledig gezond. Een zeldzaam fenomeen dat zich sneller en spontaner ontwikkelde dan verwacht, en dat snelle, doortastende beslissingen vereiste in de wijngaard. Het resultaat is een wijn die in deze vorm sinds 2013 niet meer is gezien — en zelfs die vergelijking schiet tekort. De fermentatie verliep spontaan met inheemse gisten, gevolgd door acht maanden rijping op de lies in gebruikte 600-liter houten vaten. Die rijping gaf extra diepte en textuur, zonder ook maar iets van de precisie of frisheid te verliezen. Ondanks een enorme hoeveelheid restsuiker — rond de 185 gram per liter — bleef het alcoholpercentage steken op slechts 7%. Wat overblijft is een bijna onwaarschijnlijke balans: extreme concentratie gecombineerd met een briljante, elektrische zuurgraad.

In het glas gedraagt deze wijn zich niet als een zware zoete krachtpatser, maar als een gespierde, uiterst precieze Spätlese met turbokracht, maar naar mijn idee meer een lichtvoetige Eiswein. Het aromatische spectrum is immens en kristalhelder: rijpe druiven, kweepeer, grapefruit en citruszeste in eindeloze lagen, aangevuld met rijpe appel, kruideninfusie, honingnuances en een rokerige, stenige ondertoon die onmiskenbaar naar Pettenthal verwijst. Daaronder ligt een ziltige frisheid die onmiddellijk spanning opbouwt. In de mond is de wijn rond en weelderig, met een rijke, romige textuur, maar tegelijkertijd messcherp en energiek. De zoetheid is royaal, maar domineert nooit; ze wordt voortdurend opgetild door frisheid, mineraliteit en een bijna thee achtige verfijning. Dit is een zwaargewicht dat zich gedraagt als een atleet: krachtig en geconcentreerd, maar met een ongelooflijke lichtheid en souplesse. De finale is compact, fris en eindeloos, vol zout, citrus en kruidige spanning.

Kai noemt dit niet voor niets “de zuiverste Auslese van zijn tijd”. De concentratie doet denken aan een Trockenbeerenauslese, terwijl de frisheid bijna Kabinett-achtig aandoet — een combinatie die je vrijwel nooit tegenkomt. Zelf kun je haar zelfs richting Eiswein plaatsen: geen botrytis, geen vorst, maar wel die messcherpe zuurgraad en kristallijne helderheid. Een Eiswein zonder vorst! De keuze om deze wijn als Auslese te bottelen is geen understatement, maar een bewuste stijlbeslissing. Dit gaat niet om macht, maar om precisie, spanning en levensduur. Dit is een wijn die je niet simpelweg drinkt, maar beleeft — een compromisloos statement dat moeiteloos zestig jaar kan rijpen. Een monument van concentratie, elegantie en energie, en een overtuigend bewijs waarom deze herkomst ooit wereldberoemd werd om haar grote zoete wijnen.

Adembenemend in elke betekenis van het woord.